ALİAVGIN
mostbetSıcak yaz akşamlarında, sokak aralarında meyan – yerel adıyla mayam- satıcılarına rastlarız. Kendilerine has tiz sesleriyle “ Yürek soğutuyor beyler, ballı mayam, mayamcı geldiii!” diye bağırırlar. Sırtlarındaki ağır şerbet küfeleri ile yürek ferahlatacak müşteri bulmaya çalışırlar.
Çoğu zaman meyancının nevi şahsına mahsus yanık sesini evlerinden duyanlar; kapıya çıkıp, kalaylı bakır sürahi ve taslarla şerbet alırlar.
Akşamları cam bardaktan değil de genellikle evlerden gönderilen kaplara koyularak satılır. Bu türlü satış, şerbetçimizin de işine gelir, biraz fazla koysa bile, sürüm satışı olduğundan seslerini pek çıkarmazlar.
Günümüzde şerbetçiler, cadde ve sokaklarda, bilhassa kalabalık çarşılarda, orijinal otantik kıyafetleriyle, başlarında fesler, sırtlarında süslü şerbet küfeleriyle bir Osmanlı neferi edasıyla dolaşarak şerbetlerini satmaktalar.
Bir elinde su ibriği, diğer elinde iki tane küçük sarı madeni sahanı birbirine vurarak “cıngır, cıngır” ses çıkartıp ritim vererek dolaşması, çevredeki insanlara, şerbetçinin çok yakınlarında olduğunun sinyalini vermeye çalışmaları bilindik manzaralardır. Kim bilir belki de bağırmanın uygun düşmediği mekânlarda şerbetçilerin bu usulü kullanmaları işin adap tarafıdır.
Meyan aynı zamanda hayır sahipleri tarafından ücretleri ödenerek, sebil olarak da dağıtılır. Bilhassa cuma günlerinde Ulu Cami çıkışında cemaate, ya da mezarlıklarda “sebil” sebil “ diye bağırılıp hayır sahibi adına beleş şerbet ikram edilmesi geleneklerimiz arasındadır.
Meyan şerbeti günümüzde Ramazanda iftar sofralarımızın mütemmim bir cüzü olarak, sofralarımızın başköşesinde yer almaya devam ediyor.
Akşama doğru, iftara yakın zamanlarda ekmek fırınlarımızın önleri meyan satıcılarının tezgâhlarının bulunduğu alanlardır. Bazen basit tahta tabla üzerinde eski kola şişelerinde, bazen sandıklı motorların sandıklarında, şeffaf naylon torbalara konulmuş, dizi dizi meyan torbalarının sergilenerek satışa arz edildiklerini görürüz.
Hangi ortamda üretildiğini, nerelerde nasıl yapıldığını bilmediğimiz naylon torbalı meyanları, hijyenik açıdan sorgulamadan evlerimize almaya devam ediyoruz.
Yöresel ürünlerimizin ticarî olarak fabrikasyonlaştığı gibi meyan şerbetimizin de orijinal şişe ve kutularda paketlenmiş olarak üretildiği günlerçok uzak olmasa gerek.