Han, Afşin’e 12 km. uzaklıktaki Altınelma (Norşun) Kasabası’nın sınırları içerisinde yer alır. Harabe halde bulunan hanın inşâ kitabesi olmadığı için yapım tarihini bilemiyoruz. Fakat yapının Anadolu Selçukluları döneminde, XIII. yüzyılın ikinci çeyreğinde inşâ edildiğini düşünmekteyiz[1].
Han, Altınelma (Norşun) Kasabası’nın 9 km. kuzeybatısında iki tepe arasındaki bir geçitte bulunmakta ve buraya stabilize yoldan ulaşılmaktadır. Dıştan pek belli olmayan han, toprak seviyesiyle aynı yüksekliktedir.
1563 tarihli tahrir kayıtlarında hanın bulunduğu yer, Norşun (Altınelma) Köyü’ne bağlı “Kuruca Han Mezrası” olarak geçmekte ve yıllık hasılatının da 1000 akçe olduğu belirtilmektedir[2].
Yukarıda da ifade ettiğimiz gibi han, Anadolu Selçukluları döneminin önemli kervanyolunun üzerinde yer almaktadır. Kervanyolu işlekliğini kaybedince han da fonksiyonunu yitirmiş ve bugün yer yer yıkılmış ve iç mekân tonozun etek kısmına kadar toprakla dolmuştur.
Han, tek katlı ve tek sahınlı olarak düzenlenmiş olup, bir de ön mekâna yer verilmiştir. Doğu-batı doğrultusunda yerleştirilen yapı dıştan 8.10 x 28.70 m. ölçülerindedir. Hanın duvar ve tonozunda moloz taş, takviye kemerlerinde sarımtrak renkte ince yonu taş kullanılmıştır.
Hanın, beşik tonozla örtülen ön mekânı yıkılmıştır. Buraya kuzey cephenin doğu köşesinde açılan kapıdan girildiği anlaşılmaktadır. Bu hacimden de bir kapı ile tek sahından oluşan 5.90 x 21.60 m. ölçülerindeki barınak kısmına geçilmektedir. Fakat kapı ile ara duvar yıkılmıştır. İç mekân, boydan boya sivri beşik tonozla örtülmüş ve örtü sistemi duvar payelerine istinat eden beş takviye kemeriyle desteklenmiştir. Beşik tonoz üstten toprak tabakasıyla kapatılmıştır. Hanın içi tonozun eteğine kadar toprakla dolmuştur. Yapının doğu tarafı tamamen, batı duvarı ise kısmen yıkılmıştır.
Yapı oldukça sade bir şekilde inşâ edilmiştir.
[1] Mehmet Özkarcı, Türk Kültür Varlıkları Envanteri: Kahramanmaraş, II, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara, 2007, s. 747.
[2] R. Yinanç-M. Elibüyük, Maraş Tahrir Defteri (1563), II, Ankara, 1988, s. 630.
