Ârif Hikmet Bey’in Lûtfiyye hakkındaki vasıflandırması
On dokuzuncu asır Osmanlı âlimlerinden ve tezkire yazarlarından Ârif Hikmet Bey (1201-1275/1786-1859), Tezkire-i Şuarâ’sında Sünbülzâde Vehbî hakkında bilgi verirken, onun eserlerini saymakla ve vefatına Adanalı Sürûrî’nin (1165-1229/1752-1814) düşürdüğü tarihi anmakla yetinmiştir. Burada Lûtfiyye tanıtılırken dikkat çekici olan ibare, onun “Hayriyye-i Nâbî siyâkında”, yani Nâbî’nin Hayriyye’sinin ifade şeklinde bir mesnevi olduğunun belirtilmesidir. Başka bazı edebiyat tarihçileri ve yazarlar gibi Ârif Hikmet Bey de Lûtfiyye’nin Hayriyye’ye benzer bir eser olduğunu ifade eder:
“Vehbî- Sünbül-zâdelikle şöhret-şiârdır. Lûgat-ı Fârisiyyeyi müştemile Tuhfe ismiyle müsemmâ ve lûgat-ı Arabiyyeyi müştemile Nuhbe unvânıyla muanven iki aded manzûmesi vardır. Hayriyye-i Nâbî siyâkında Lûtfiyye nâm mesnevîsi vardır. Bir hikâye-i hezl-âmîzi müştemil Şevk-engîz nâm mesnevîsi vardır. Kasâ’id ve gazeliyyât-ı Arabiyye ve Fârisiyye ve Türkiyye’yi müştemil yiğirmi cüz’ mikdârı dîvân-ı belâgat-unvânı pîrâye-bahş-ı eyâdî-i nâsdır. Sürûrî:
Cennet olsun rûhuna Vehbî Efendinin mekân. Sene 1224.”[1]
[Vehbî- “Sünbül-zâde” diye tanınmıştır. Farsça kelimeleri içine alan Tuhfe ismiyle adlanmış ve Arapça kelimeleri ihtiva eden Nuhbe başlığıyla başlıklı iki aded manzum eseri vardır. Nâbî’nin Hayriyye’sinin ifade şeklinde Lûtfiyye adlı mesnevisi vardır. Eğlenceli bir hikâyeyi içine alan Şevk-engîz isimli mesnevisi vardır. Arapça, Farsça ve Türkçe kasideleri, gazelleri ihtiva eden, yirmi parça kadar belâgat unvanlı divanı, insanların ellerine zinet vericidir. Sürûrî:
Cennet olsun rûhuna Vehbî Efendinin mekân. Sene 1224.]
[1] Ârif Hikmet, Tezkire-i Şuara, Millet Ktp. Ali Emîrî, Tarih nr. 789, vr. 65b.
