Teketek Haber

GERMANİKEİA ANTİK KENTİ – MOZAİKLER

GERMANİKEİA ANTİK KENTİ – MOZAİKLER
30 Mayıs 2018 - 11:18

Kente Roma döneminde şehri zapt eden Roma komutanı, iktidarda bulunan Roma İmparatoru Gaius Caesar Germanicus(Calicula) onuruna şehre Germanikeia adını vermiştir.

Yaklaşık 1500 yıl toprağın altında kendini saklayan kent; taki 2007 yılında yılı temmuz ayında bir kaçak kazı sonucu bir parçası bulununcaya kadar.

Karamaraş bölgesi olarak bilinen Dulkadiroğlu Mahallesi 37. Sokak 4-5 parselde bir evin odası ev sahiplerince gizlice kazılmış, yapılan kaçak kazı sonucu çıkarılan mozaikler satılmak üzereyken güvenlik güçlerine yakalanmıştır.(Avcı sırtında selesi Ağaçtan kuş avlarken tasviri) bu kent adına ortaya çıkan ilk izlerdir. Bu doğrultuda 2008 yılında başlatılan kamulaştırma çalışmaları kapsamında Kültür ve Turizm Bakanlığı kapsamında bakanlık ödeneği ile 12, Kahramanmaraş Ticaret ve Sanayi Odası ödeneği ile 2 olmak üzere 8 ayrı bölgede 14 parsel kamulaştırılmıştır. Bu kapsamda Dulkadiroğlu Mahallesinde 37. Sokaktaki 4-5 parseldeki evler kamulaştırılmış; buralar yıkılarak kurtarma kazısı başlatılmış, buradaki mozaik tabakası tümü ile ortaya çıkarılmıştır

4.5.yüzyıl Geç Roma dönemine tarihlenen bir villanın salonuna ait olduğu düşünülen bu mozaikler Germanikeia Antik Kentinin günlük yaşamından kesitler sunmaktadır.  Renk olarak siyah, yeşil, kahverengi, kırmızı, beyazın hâkim olduğu kompozisyonlarda, av sahneleri, çeşitli hayvan figürleri(geyik, kuş, av köpeği, keklik, tavşan, ayı, at, tilki, horoz), bitki motifleri, bazı mimari öğeler ve insan tasvirleri dikkat çekmektedir.

 

Kentte bu kaçak kazı haberleri yayılınca aynı bölgede Bağlarbaşı Mahallesinden 2. Bir mozaikli alan bilgisi gelir. Bir parselde Ev sahibi ev yapılırken evin temeli sırasında zeminde mozaik olduğunu ve burasının üzerini kapatmayarak evin kömürlüğüne zemin olarak kullandığını ifade eder. Geniş bir alana dağılmış olan bu bölgedeki mozaikli alanda Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından kamulaştırılmıştır. Yine aynı mahallede gelen bir ihbar kaçak kazıyı ortaya çıkarmış. Burada da günlük yaşamdan izlerin yanı sıra dikkati çeken mozaik kompozisyonu medusa veya bahar kraliçesi olarak düşünülen baş tasviridir.

Bu evin devamında yer alan 2 katlı bir evin inşasında mozaiğe rastladığını ve üstünü kapatarak evini inşa ettiğini müzeye bildirmesi ile uzmanlar tarafından burada yaklaşık 60 cm kazılmış ve av sahneleri ve Antik Kent günlük yaşamına ait bir alan ortaya çıkarılmıştır. Yine seramik ustası büyük bir pithosu yaparken tasvir edilmiştir. Bu bina da kamulaştırılan binalar arasındadır.

Bu bölgede diğer bir mahalle Şeyh Adil’de boş bir arazide kaçak kazı yapıldığı ve bulunan mozaiklerin satışının yapıldığı ihbarı üzerine bu alanda da bir takım çalışmalar yapılmış zeminin 10 cm altında siyah, kahverengi, beyaz, kırmızı renklerin hâkim olduğu geometrik kompozisyonların belirlediği bir taban mozaiği ile karşılaşılmıştır. Yine bu alanda kamulaştırılan bölgelerdendir.

Bu bulgular ve ihbarlar sonucunda Bağlarbaşı, Şeyh Adil, Namık Kemal, Dulkadiroğlu mahallelerinde çok sayıda mozaikli alanın bulunması bu bölgenin Germanikeia Antik Kentine ait yerleşim sahası olduğu sonucu ortaya çıkmıştır.

Yine bu veriler ile ‘’Kayıp Kent Germanikeia Antik Kentine’’de adım adım ulaşılmış oldu. Dolaysıyla bu alan 4-5. yüzyıl Geç Roma Dönemi kronolojisine dâhil olmuştur. Bu bölgede ortaya çıkan taban mozaiklerinden zengin tüccarlara, Roma komutanlarına, zengin çiftçilere ait villalar,  iki katlı şatovari yapılar olabileceği söylenir.

SONUÇ

İlimiz Dulkadiroğlu sınırlarında; Bağlarbaşı, Namık Kemal, Şeyh Adil ve Dulkadiroğlu mahallelerini kapsayan 146 hektarlık alanın sınırları belirlenerek 2010 yılında III. Derece Arkeolojik Sit Alanı olarak tescil edilmiştir. Bölgede tespit edilen mozaikli alanlar I. Derece Arkeolojik Sit Alanı olarak tescil edilerek koruma altına alınmıştır. I. Derece Arkeolojik Sit Alanı olan alanlardan 11 adet parselde kamulaştırma çalışmaları tamamlanmıştır. Ayrıca sit alanı için ’’Geçiş Dönemi Koruma Esasları ve Kullanım Şartları’’da belirlenmiştir.

Önümüzdeki yıllarda bölgede yapılacak olan bilimsel kazılarla kayıp şehir Germanikeia Antik Kentinin ihtişamlı villalarına ait taban mozaikleri ve kentin kalıntıları açığa çıkarılarak; kalıntıların yerinde korunması ve ziyarete açılması sağlanarak, bölgenin bir açık hava müzesine dönüştürülmesi hedeflenmektedir.

 

KAYNAKÇA

Ersoy AYŞE ’’Mozaiklerle Adım Adım Kayıp Antik Kent Germanikeia’’ Dağların Gazeli Maraş, YKY, İstanbul 2010, s.185-212.

http://www.kmarasarkeolojimuzesi.gov.tr/TR,46672/germanicia-antik-kenti.html

http://arkeolojihaber.net/2014/03/29/kayip-antik-kent-germanicia-gun-yuzune-cikti/