Rasim Özdenören
Bazı şeyleri, insanın binlerce, onbinlerce yıl önceki atalarının da aynıyla yapmış olduğunu bilmek insanın üzerinde tuhaf titreşimler bırakıyor, insanı tuhaf duygulara sevk ediyor. Düşünün ki, bizim, binlerce yıl önceki atalarımız da, bu gün bizim yaptığımız gibi, Allah’ın emrine uyarak oruç tutmuştu! Ama bu duygu, nadir bir şeydir, az bulunur bir şeydir, dahası ona belki antika demek bile yakışık alır. Çünkü bu duygu her yerde, olur olmaz karşınıza çıkacak türden bir şey gibi görünmüyor. Ben bu duyguyu, yıllar önce, bir Ramazan başlangıcında, bir gurbette duyumsadım.
Doğrusu ya, o Ramazan’ın nasıl geçeceğini bilmiyordum. Herhangi bir hazırlığım yoktu. Doğrusu herhangi bir hazırlık ihtiyacını duyumsadığım da söylenemezdi. O bilmediğim koca kentte, bir başınaydım. Akşam olmuş, yürüyerek, kaldığım pansiyona gidiyordum. Ertesi gün Ramazan’ın ilk günü olacaktı. Dolayısıyla o gece sahura kalkmalıydım. Daha ilginci, hemen o yatsı sonunda da teravih namazını eda etmemiz gerekiyordu. Biz, şimdiye değin, teravih namazlarını cemaatle kılma alışkanlığındaydık. Belki ilk kez, o yıl, o gurbet Ramazan’ında, münferiden teravih namazı kılacaktım. Hayır, teravih namazı zaten münferittir deme bilgiçliği taslamanın sırası değil, elbette öyle, ama bizim hem kişisel, hem toplumsal geleneğimizde teravih namazını biz şimdiye değin cemaatle kılma alışkanlığı edinmiştik ve bu alışkanlık ilk kez orada ihlâl edilecekti; bu duygunun anlaşılmasını istiyorum. Ben, işte orada, iç içe geçmiş bu yenilikleri birden ve bir arada yaşayacaktım. Ramazan, her zaman olduğu gibi, bu sefer de bütün rutinleri, hiç beklenmedik bir yerlerinden parçalayacaktı! Böyle bir şeyin hazırlığı olamazdı ve zaten hazırlığı yapılmış olan şeyin ihlâle uğramasında şaşırtıcı bir yan kalmazdı: hazırlığı yapılmış olan şey, hazırlıksız yakalanmaya teşne olmayı da içerirdi, hiç olmazsa içermesi gerekirdi. Oysa benim durumum, bütünüyle bir beklentisizliğe açık duruyordu.
İşte o akşam vakti, Ramazan’ın bizzat bir gurbet yaşantısı olduğunu düşündüm. Gündelik hayatınız ortadan çekiliyor ve oruçlu insan, kendi gündeliğinin içindeyken onun dışına düşmüş bulunuyor. Bu, söylemesi kolay, fakat anlaşılması zor bir duygu olmalı.
Tek başına, akşamın karanlığına doğru yürüyorum ve şöyle şeyler düşünüyorum: binlerce yıl önce de atalarımız oruç tutmuştu, Asr-ı Saadet’te de Allah’ın Resulü ve onun ashabı oruç tutmuşlardı. Şimdi, burada, dünyanın şu anda ayak bastığım bu noktasında, insan olarak onların neslinden gelen birisi, bir oruç arifesinde bulunuyor ve atalarının tuttuğu yolu ihyaya çalışıyor. Bu iş, burada, bir başına yapılıyor ve bunun kul olarak yeryüzünde hiçbir şahidi bulunmuyor. Ama sen, bir tek sen bunun biliyor ve bu işin bilincine varıyorsun. Ve böylece birdenbire, asırlar öncesinden Hz. İbrahim’le, Hz. Musa ile.. Son Peygamber ve onun ashabı ve bilhassa Hz. Ebubekir ile Hz. Ebu Zer Gıffari ile bir iletişim içinde bulunduğunu tahayyül ediyorsun. Bu duygunun bütün bir ömre bedel olduğunu fark ediyor ve bir cezbe titremesiyle mest oluyorsun.. bir yolculuk içinde bulunduğunu ve faniliğini, elle tutulurcasına idrak ediyorsun!
