
1920 li yıllar… “Kocaağalar’ın Durdu” namıyla bilinen Durdu YILDIRIM Arıtaş (Hunu) köyünün yaylalarına yakın Hopur mevkiinde, Serkizçaylı Gıco’nun eşkıya olan oğluna (?) yardıma gittiği sırada müfrezeler tarafından vurularak öldürülür. “Koca’ağalar’ın Durdu eşkıya değildir; fakat Gıco’nun oğlu ile aralarında eskiye dayalı bir dostluk vardır. Kendine haber gönderip silah, isteyince, bir vefa borcu olarak “kayışlımartın” denilen tüfeği götürür. Bir rivayete göre Durdu, bir gün emmisinin oğlu Alice’ye kötü bir düş gördüğünü, kendini vurduklarını, söyler. Alice, emmisinin oğlunun başına gelecekleri bilmiş gibi yalvarır: “Gitme emmoğlu! Seni vururlar.”der. Dayısı Paşanınoğlu Hasan ise tam tersini söyler: “Dostluk böyle zamanlarda belli olur. Al martini git. Bir gün gelir ödeşirsiniz.” Durdu gider. Bunu haber alan müfrezeler iz sürer, yerlerini bulurlar. Artık her ikisi de namlunun ucundadır. Teslim olmazlar, çatışmada ikisi de vururlur. Salıngaç denilen yüksek kayalıklardan Durdu’nun cenazesi sal yapılarak indirirlir. Kara haber Hunu’ya çabuk duyuyrulur. Bacıları Banu, Fatma, eşi Haççe ve akrabalarından Eşikkız aşağıdaki ağıdı yakarlar.
Gara şalvar dırnağında
Gümüş yüsük parmağında
Biz de bir yiğit yitirdik
Gızhasan’ın Derneğinde
Yıkılacça kenar daşı
Bir yiğidi saklamamış
Gözü kör olaçça Omar
Gidip bir yol yoklamamış
Salıngaç’tan sal endirdik
Üstüne attık kuşağı
Haççe’yi gurban ederim
Örülük’deki düşeği
Gayada gartal oturur
Ganadın dartar oturur
Dayımoğlu “çete” olmuş
Gayışlı martin götürür
Üceden gurun salını
İnsin görünü görünü
Eğer buna kim delerse
İrbehem Bey’in torunu
Ne ağlıyon soğuk soğuk
Mavzerinin böğrü koğuk
Salıngaç’ın daşta bulduk
Sanasın gınalı geyik
Garcağız’a çadır durdmuş
Çadırının önü dere
Şimdi gelir dayımoğlu
Örülü yara yara
Beş senelik gelinidim
Yükte kilimim solmadı
Gademsizim dayım oğlu
Ardımda bebek galmadı
Anamoğlu üç üdü
Vara biri öleyidi
Gayıt çekmem dayımoğlu
Bir bebeğim galayıdı
Salıngaç Gaman’a bakar
Iylım ıylım ganlar akar
Ardında gelini galık
Sarı sümbül gimi kokar
Hopur’un da ganlı daşı
Gelinin de üce başı
Silkinin ayağa kalkın
Geliyor vezir gardeşi
Haççe’yi gurban ederim
Başında poşusu yele
Ben yoğudum dezem oğlu
Seni düşürmüşler ala
Hele dezm oğlu hele
Başında poşusu yele
Ben yoğudum dezem oğlu
Seni düşürmüşler ala
Garcağız’a çadır dutmuş
Gapısının önü (h)avlu
Derebaa dayım oğlu
Gapısında gurban bağlı
Garcağız’a çadır dutmuş
Yük tapını düze düze
Şimdi gelin, eşin gelir
Örülüğü geze geze
Adım batsın, adım Banı
Daşlara bulaşmış ganı
İssiz dağda can verirken
İnilemiş anamoğlu
Başımdan aldırmış fesi
“Durdum!” diyom, gelmez sesi
Hasan dayın sebep olmuş
Sekizçaylı bunun nesi
Hemen hemen Cuma diyom
Bu Durdu’dan zor muyumuş
Elin çüngüsünde ölen
Garı anam var mıymış
Hota tel gaynım hota
Silkinir de biner ata
Sebebi Hasan dayısı
İlaham ocağın bata
Gapımızın önü ören
Ceren tel gaynım ceren
İslam olsa böyle etmez
Gâvurumuş seni vuran
Aman Durdumuz Durdumuz
Gün günü artar derdimiz
Eller yaylaya göçtü de
İpissiz galdı yurdumuz
Ağ döşüne gartal gonmu
Guzgunlara garışarak
Hopur’dan salın endirdik
Öksüz gızlar çağrışarak
Yeğin yeğin yörümüşler
Goyun gimi sürmüşler
Görmesin Haççe’nin gözü
Poşusunu bürümüşler
Bir yörür de, bir sallanır
Sanasın Türkmen mayası
Yedirdi telli Durdu’yu
Salıngaç’ın sarp gayası
Yoncalığın cılgıları
Gede gede gavuşuyor
Seni vuran cendermeler
Cilve ile savuşuyor
Gün değdi tutun dalına
Hele Durdu’nun halına
Orda geden geri gelmez
Ne diyek Haççe geine
Çuhasına çektin astar
Kalk gurban boyunu göster
Akılsız anamın gızı
Şim’den sonra bebek ister
Durdu da gelir yel gimi
Gara bıyıklar tel gimi
Nasıl beddualar verdin
Sanasın gardeş el gimi
Neyim galdı, neyim galdı
Ağ sıvaklı evim galdı
Melek gederken gederim
Dayım oğlu sana nol’du
Sabahınan gaba guşluk
Al gederler melek gızı
Eller yaman olur bacım
Al geydirirler gırmızı
Çete gurmuş Durdu oğlan
Anası goymayık azık
Başı kambak köye endirdik
Omar’ın sanına yazık
Aşağıdan bir yel eser
Eser de ciğerimi keser
Omar gır ata binmiş de
Durdu duysa buna küser
Durdu vuruldu deyince
Mustafa vurdu dizine
Gurban oluyum Durdu’ya
Tokunmaz garip gızına
Beş altına poşu almış
Sarar dolayı dolayı
Bunu Sarızlı öldürdük
Gana beleyi beleyi
Yandım dezemoğlu yandım
Yandım da fenere döndüm
Gıyamazdım dezemoğlu
Bayırda silahını aldım
Enek tel gayınım enek
Enek de Goçaş’a gonak
Sen Sarız’a niye gettin
Bedele yatırdık inek
Sağ yanında geyik yatar
Sol yanında sümbül biter
Oğulsuzsum dayımoğlu
Garkuyum ocağını batar
Nazlı gelinim nazlı
Alnında gazili düzlü
Şimdi Durdu oğlan gelir
At gemli, gundura tozlu

