Prof. Dr. Haluk SELVİ*
ÖZET
Milli Mücadelenin başında İngiliz ve Fransız işgallerini yaşayan Maraş, 12 Şubat 1920’de Fransız işgalinden büyük bir kahramanlık ve zaferle kurtulmuş, kurtuluştan sonra çevre şehirlerin de işgalden kurtarılması için mücadele yönündeki gayretlerini sürdürmüştür. Maraşlıların bu gayretlerini gösteren en önemli belgeler onların açılışından itibaren TBMM’ye gösterdikleri yakın ilgiden ve bu meclisin aldığı kararlara riayet ederek çalışmalarından anlaşılmaktadır.
Maraş Müftüsü Tevfik, Maraş Mevlevi Postnişini Selim, Belediye Reisi Sıdkı ve Lütfi, Meclis-i Umumi Reisi Mehmed Rüşdü, Karaküçükzade Mehmed Emin, Kazgancızade Mesud, Kadızade Mehmed Ziya, Kadızade Fehmi, Evliyazade Hüseyin, Necibefendizade Tevfik, Kocabaşzade Ömer, Göksun Kazası Belediye Reisi Veliyüddin, Arifbeyzade Sıdkı, Tüccardan Şişmanzade Arif, Kocabaşzade Naci, Elbistan Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Reisi Mehmet, Elbistan Belediye Reisi İzzet, Mutasarrıflar Refet, Ekrem, Edhem, Maraş Müdafaa-i Hukuk Reisi Mehmet Ziya, Maraş Mebusları Hasib, Arslan, Kadızade Ahmet Rıza beyler Milli Mücadele sırasında Maraş’ta öne çıkan isimler olmuştur.
TBMM’nin açılışından 1923 yılına kadar Maraş’tan bu meclise çeşitli telgraflar gönderilmiştir. Yukarıda isimlerini zikrettiğimiz kişiler tarafından gönderilen bu telgraflarda TBMM’nin Batı Cephesinde yürüttüğü mücadeleye verilen destekler, zafer kutlamaları ve tebrikler yer almaktadır.
Bu tebliğimizde, Cumhurbaşkanlığı Arşivi’nden ve Başbakanlık Osmanlı Arşivi’nden temin ettiğimiz belgelerle Maraşlıların Milli Mücadele sırasındaki durumu ve TBMM’ye verdiği destek değerlendirilmeye çalışılacaktır.
* Sakarya Üniversitesi Öğretim Üyesi, hselvi@sakarya.edu.tr.
