14 Eylül’de milyonlarca öğrenci için yeni eğitim öğretim yılı başlarken, okullarda yangın güvenliği yeniden gündemde. MKS’ye göre güvenli tahliye yalnızca acil çıkış kapılarının bulunmasına değil; yangın ve dumanın yayılımını sınırlayan pasif güvenlik sistemlerinin, kaçış yollarının ve düzenli tatbikatların birlikte çalışmasına bağlı.
Yaz tatilinin ardından okul koridorlarında ziller yeniden çalmaya hazırlanıyor. Millî Eğitim Bakanlığı’nın açıkladığı 2026-2027 eğitim öğretim yılı takvimine göre okullarda birinci dönem 14 Eylül 2026 Pazartesi günü başlayacak. Yeni dönemde milyonlarca öğrenci ve eğitim çalışanı yeniden okul binalarında bir araya gelirken, yapıların yangın güvenliği de yeniden önem kazanıyor.
Türkiye’de yaklaşık 18 milyon öğrenci ve 1,2 milyon öğretmenin eğitim aldığı düşünüldüğünde, okullarda yangın anında hızlı ve güvenli tahliye büyük önem taşıyor. MKS’ye göre bu güvenlik yalnızca yangın söndürme cihazları veya acil çıkış kapılarının bulunmasıyla sağlanamıyor. Kaçış yollarının açık tutulması, yangın ve dumanın yayılımının sınırlandırılması, kapıların doğru özelliklerde olması ve tahliye planlarının düzenli olarak uygulanması gerekiyor.
Kapının bulunması yeterli değil
Yangın kapıları ve teknik metal kapı sistemleri üreticisi MKS, okullarda güvenli tahliyenin “kaçış kapısı var mı?” sorusundan daha kapsamlı değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Yangın anında öğrencilerin güvenli biçimde binadan uzaklaşabilmesi için kaçış yollarının erişilebilir olması, kapıların doğru özelliklerde seçilmesi ve yangın ile dumanın diğer bölümlere yayılmasının geciktirilmesi gerekiyor.
MKS Genel Müdürü Yusuf Adnan Botanlıoğlu, okul yangınlarında tahliye için kazanılan her sürenin kritik olduğunu belirterek şu değerlendirmede bulundu: “14 Eylül’de okullarda yeniden ziller çalacak ve milyonlarca öğrenci sınıflarına dönecek. Bu nedenle yangın güvenliğini yalnızca eğitim yılı başında kontrol edilen bir başlık olarak değil, sürekli yönetilmesi gereken bir güvenlik sistemi olarak görmek gerekiyor. Yangın kapısı, ancak doğru ürün, doğru mühendislik, doğru montaj ve düzenli bakımla görevini yerine getirebilir. Yangın anında kazanılacak birkaç dakika bile tahliyenin güvenliğini doğrudan etkileyebilir.”
Türkiye’de yangın riski sürüyor
İstanbul Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı verilerine göre 2025 yılında İstanbul’da 27 bin 820 yangın ve 64 bin 628 diğer itfaiye olayı olmak üzere toplam 92 bin 448 olaya müdahale edildi. Yangınların 6 bin 545’i konutlarda, 323’ü fabrikalarda, 3 bin 677’si ise diğer binalarda meydana geldi.
Bu tablo, yangın güvenliğinin yalnızca yangının çıkış nedenine odaklanılarak ele alınamayacağını gösteriyor. MKS’nin değerlendirmesine göre yangının başlamasını önlemek kadar, başladıktan sonra bina içerisinde yayılmasını geciktirmek ve insanların güvenli şekilde tahliye edilmesine zaman kazandırmak da kritik önem taşıyor.
Okullarda denetimler sürüyor
Eğitim yapılarındaki yangın güvenliği konusunda denetimler de devam ediyor. 2026 yılında yayımlanan bir MEB açıklamasında okul, pansiyon, özel yurt ve özel kurslarda gerçekleştirilen denetimlerde elektrik tesisatı, bina mimarisi ve yangından korunma donanımlarının incelendiği belirtildi.
MEB’in okul güvenliği talimatlarında ise her kat için tahliye ve acil çıkış planlarının görünür noktalara asılması, acil çıkış kapılarının kilitli olmaması, yangın söndürme cihazlarının periyodik kontrollerinin yapılması ve yangın ikaz sistemlerinin çalışır durumda tutulması isteniyor.
MKS’ye göre bu uygulamaların tamamı aynı güvenlik zincirinin parçaları. Tahliye planının bulunması kadar, planda gösterilen çıkışların gerçekten kullanılabilir durumda olması da önem taşıyor.
Yangın kapıları tahliye süresini koruyor
AFAD, kapalı alan yangınlarında yangının yayılmasını önlemek amacıyla kapı ve pencerelerin kapalı tutulmasına dikkat çekiyor. Kurumun yangın güvenliği bilgilendirmesinde, başka bir odadan duman veya yanık kokusu gelmesi halinde kapının açılmaması gerektiği de belirtiliyor.
Bu yaklaşım, kapıların yangın sırasında yalnızca bir geçiş noktası olmadığını; yangın ve dumanın yayılımını sınırlamada önemli bir güvenlik unsuru olduğunu ortaya koyuyor.
MKS’ye göre yangın kapıları, yangın kompartımanları arasındaki geçişleri koruyarak alev ve dumanın yayılımını geciktirebiliyor. Bu nedenle özellikle öğrencilerin yoğun olarak bulunduğu eğitim yapılarında kapıların sertifikasyonu, yangına dayanım performansı, montajı ve kullanım koşulları birlikte değerlendirilmelidir.
Pasif ve aktif sistemler birlikte çalışmalı
Yangın güvenliği yalnızca yangın kapılarından da oluşmuyor. Sprinkler sistemleri, yangın alarm ve algılama sistemleri, acil aydınlatmalar ve söndürme ekipmanları aktif güvenlik sistemlerinin önemli parçalarını oluştururken; yangın kapıları, yangın kompartımanları ve benzeri yapısal çözümler pasif yangın güvenliğinin temel unsurları arasında yer alıyor.
Uluslararası veriler de eğitim yapılarında çok katmanlı yangın güvenliğinin önemine işaret ediyor. ABD Ulusal Yangından Korunma Birliği’nin (NFPA) 2020-2024 dönemini kapsayan güncel verilerine göre, ABD’de itfaiye teşkilatları okul mülklerinde yılda ortalama yaklaşık 3 bin 230 yangına müdahale etti. Veriler, eğitim yapılarında yangın riskinin devam ettiğini gösterirken; yangının algılanması, yayılmasının sınırlandırılması ve öğrencilerin güvenli şekilde tahliye edilmesi için aktif ve pasif yangın güvenliği sistemlerinin birlikte çalışmasının önemini ortaya koyuyor.
MKS’ye göre bu veriler Türkiye’deki okullara doğrudan uyarlanabilecek bir yangın istatistiği değil; ancak eğitim yapılarında yangın güvenliğinin çok katmanlı biçimde ele alınmasının önemini gösteren uluslararası bir referans niteliğinde.
Tatbikatlar gerçek tahliyeye hazırlanıyor
Fiziksel güvenlik sistemlerinin yanı sıra öğrencilerin ve eğitim çalışanlarının yangın anındaki davranışlara hazırlıklı olması da önem taşıyor. MEB, 2025 yılında “Afetler ve Dayanıklılık Ayı” kapsamında ülke genelindeki okullarda eş zamanlı tatbikatlar gerçekleştirdi. Tatbikatlarda öğrencilerin okul binalarını güvenli şekilde tahliye etmeleri sağlanırken, yangın sırasında yapılması gerekenler de uygulamalı olarak anlatıldı.
MKS’ye göre düzenli tatbikatlar, acil çıkışların ve tahliye planlarının yalnızca kâğıt üzerinde kalmasını önlüyor. Özellikle küçük yaş gruplarının bulunduğu okullarda öğretmenlerin ve öğrencilerin tahliye rotalarını önceden bilmesi, acil durum sırasında yaşanabilecek panik ve karmaşanın azaltılmasına katkı sağlıyor.
“Yangın kapısı sürekli açık tutulmamalı”
Yangın kapılarının performansını belirleyen unsurlardan biri de kullanım sırasında doğru şekilde çalıştırılması. MKS, yangın kapılarının sürekli açık tutulması, önlerinin çeşitli eşyalarla kapatılması veya kapatma mekanizmalarının devre dışı bırakılması gibi uygulamaların yangın anındaki işlevi olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekiyor.
MKS Genel Müdürü Yusuf Adnan Botanlıoğlu, bakım ve kontrolün önemini şöyle ifade etti:
“Bir yangın kapısının sertifikalı olması tek başına yeterli değil. Menteşeler, kapatıcı mekanizmalar, fitiller ve kilit sistemleri zaman içerisinde yıpranabiliyor. Kapının sürekli açık tutulması veya önüne eşya konulması da performansı etkileyebiliyor. Bu nedenle okullar açılmadan önce yapılacak kontrollerin yanı sıra eğitim yılı boyunca da düzenli bakım ve kontrollerin sürdürülmesi gerekiyor.”
Yeni eğitim yılı öncesinde kontrol zamanı
14 Eylül’de başlayacak yeni eğitim öğretim yılı öncesinde okullarda yalnızca sınıfların ve dersliklerin değil, yangın güvenliği sistemlerinin de yeniden kontrol edilmesi gerektiğini belirten MKS; yangın kapıları, acil çıkışlar, alarm sistemleri, söndürme ekipmanları, tahliye planları ve tatbikatların birlikte değerlendirilmesini öneriyor.
Mühendislik odaklı üretim yaklaşımı
2007 yılından bu yana yangın kapıları ve teknik metal kapı sistemleri alanında faaliyet gösteren MKS, İstanbul Kartal’daki 9 bin metrekarelik üretim tesisinde; yangın kapıları, acil çıkış kapıları, metal kapılar, camlı kapılar, akustik kapılar, şaft kapıları, menfezli kapılar ve paslanmaz çelik kapılar başta olmak üzere geniş ürün gamıyla hizmet veriyor. Proje bazlı çalışan şirket; mühendislik desteğinden üretime, montajdan satış sonrası hizmetlere kadar tüm süreci tek çatı altında yönetiyor.
MKS, yeni eğitim öğretim yılı öncesinde okul yöneticilerine yangın güvenliğini yalnızca yasal bir gereklilik olarak değil, doğrudan insan hayatını ilgilendiren bütünsel bir güvenlik sistemi olarak ele alma çağrısında bulunuyor. Şirket, güvenli yapıların ancak doğru mühendislik, standartlara uygun ürün, doğru uygulama, düzenli bakım ve etkin tahliye planlarının bir arada uygulanmasıyla mümkün olabileceğinin altını çiziyor.
